Sağlık bütçesindeki yüzde 7,2 pay, koruyucu hizmet tartışmasını büyütüyor
Günün öne çıkan haberleri arasında görünmeyen sağlık bütçesi tartışması, milyonlarca kişinin hizmete nasıl ulaşacağını ilgilendiriyor. Bütçe payı, koruyucu sağlık ve ücretsiz HPV aşısı talepleri aynı soruyu öne çıkarıyor: Kaynaklar hangi hizmetlere ayrılıyor?
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Sağlık Bakanlığı’nın 2027 bütçesi görüşülürken İstanbul Tabip Odası ile Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası da bütçeye ilişkin taleplerini açıkladı. Sağlık çalışanları, merkezi bütçede faize yüzde 14,6, sağlığa yüzde 7,2 pay ayrılmasına tepki gösterdi. Bu oranlar, tartışmanın yalnızca sağlık hizmetlerinin nasıl sunulacağıyla değil, kamu kaynaklarının hangi alanlara ayrıldığıyla ilgili olduğunu gösteriyor.
İTO ve SES, sağlık hizmetleri bütçesinin merkezi bütçe içindeki payının en az yüzde 10’a çıkarılmasını istedi. Koruyucu sağlık hizmetlerine ayrılan payın da yüzde 40’a yaklaştırılması çağrısı yaptı. Bunlar alınmış kararlar değil, iki sağlık örgütünün talepleri; ancak bütçe görüşmeleri sürerken hangi hizmetlerin önceliklendirileceğine dair somut bir ölçü ortaya koyuyor.
Örgütlerin açıklamasında hizmetlerin herkes için eşit, ücretsiz, nitelikli ve erişilebilir olması da istendi. Katkı payı, katılım payı ve ilave ücret uygulamalarının sona erdirilmesi talepler arasında yer aldı. Bu çağrı, bütçedeki oranların günlük hayattaki karşılığını hatırlatıyor: Sağlık hizmetine erişim, yalnızca kurumların bütçesiyle değil, hizmeti alan kişinin karşılaştığı koşullarla da ilgili.
Komisyondaki görüşmelerde AK Parti Uşak Milletvekili İsmail Güneş de ücretsiz HPV aşısının ulusal aşı takvimine alınmasını ve menenjit aşıları için benzer çalışmalar yapılmasını istedi. Güneş’in bu önerileri, Bakanlığın bütçesi üzerine yapılan değerlendirmeler sırasında dile getirildi; haber, önerilerin kabul edildiğini ya da uygulamaya konduğunu bildirmiyor. Yine de aşıların ücretsiz ve düzenli bir takvim içinde sunulması tartışmasını kamu bütçesi gündemine taşıyor.
Güneş, Türkiye’de 8 bin 413 aile sağlığı merkezinde 31 bin 123 aile hekiminin görev yaptığını belirtti. Kişi başına sağlık başvurusunun 2000’li yılların başındaki 3,1 seviyesinden 12,2’ye çıktığını, OECD ortalamasının ise 6,5 olduğunu aktardı. Bu veriler, sağlık hizmetlerine başvurunun büyüklüğünü gösterirken birinci basamağın güçlendirilmesi ve koruyucu hizmetlerin yaygınlaştırılması konusunu da öne çıkarıyor.
Güneş’in zorunlu sevk zinciri önerisi de aynı çerçevede ele alınmalı. Bir yanda aile sağlığı merkezlerinin kapasitesi ve sağlık başvurularının düzeyi, diğer yanda sağlık örgütlerinin bütçede koruyucu hizmetlere daha fazla pay ayrılması talebi var. Bunlar farklı kişilerce dile getirilmiş ayrı öneriler; ortak noktaları, sağlık politikasında yalnızca harcama toplamının değil, kaynağın hangi hizmete yöneldiğinin de sorgulanması gerektiğini göstermeleri.
Bütçe görüşmelerinde bu taleplerin karara dönüşüp dönüşmeyeceği haberde yer almıyor. Ancak yüzde 7,2’lik sağlık payı, örgütlerin yüzde 10 hedefi ve koruyucu hizmetlere ilişkin yüzde 40 talebi, tartışmanın izlenebilecek somut başlıklarını oluşturuyor. Ücretsiz aşı önerisi ve aile hekimliği verileri de bütçe kararlarının toplumun hangi hizmetlere, hangi koşullarda ulaşacağını belirlediğini hatırlatıyor.
Bu köşe, Gündem Siyaset yazı işlerinin gün içinde yayımlanan haberlere dayanan değerlendirmesidir; haberlerde yer almayan bilgi içermez.

