Araştırmaya göre Sibirya tundrası yüzde 70 kayıp riski taşıyor
Bilim insanları, sera gazı emisyonları azaltılmazsa Sibirya tundrasının kendine özgü yapısının 2500'e kadar yaklaşık yüzde 70'ini kaybedebileceğini bildiriyor.

Bilim insanlarının Nature Climate Change dergisinde yayımlanan araştırmasına göre, sera gazı emisyonlarında kararlı bir azalma sağlanmazsa Sibirya tundrası 2500 yılına kadar büyük ölçüde yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Araştırmada, en iyimser senaryoda bile bölgenin kendine özgü yapısının yaklaşık yüzde 70'inin kaybolabileceği belirtiliyor.
Yaklaşık 3 milyon kilometrekarelik alan kaplayan Sibirya tundrası, dünyadaki tundra alanlarının yarısını oluşturuyor. Donmuş toprağın bulunduğu, ağaçsız bu bitki örtüsünde yosunlar, likenler ve alçak çalılar öne çıkıyor.
Ulusal Kar ve Buz Veri Merkezi verilerine göre Arktik bölgesinin ortalama sıcaklığı 1960 ile 2019 arasında yaklaşık 4 derece arttı. Kutup bölgelerindeki ısınma hızı, dünyanın diğer bölgelerindeki hızın iki katından fazla.
Yükselen sıcaklıklar Sibirya karaçam ormanlarının kuzeye ilerlemesine, otlak ve çalılık alanların yerini almasına yol açıyor. Alfred Wegener Helmholtz Enstitüsü Kutup ve Deniz Araştırmaları Merkezi'nden ekolog Stefan Kruse, tundranın kaybının biyoçeşitliliğe ve insan kültürüne zarar vereceğini, Arktik'teki ısınmayı da şiddetlendireceğini belirtti. Değişim, bölgede yaşayan Nenets halkının geleneksel yaşam alanlarını, otlaklarını ve göç yollarını tehdit ediyor.
Araştırmacılar, Arktik donmuş toprağının çözülmesiyle binlerce yıldır hapsolmuş mikropların çevreye yayılabileceğine dikkat çekiyor. Kara yüzeyinin yaklaşık yüzde 24'ünü kaplayan bu donmuş toprakta, antibiyotiklere dirençli türler dahil bilinmeyen virüs ve bakterilerin bulunduğu belirtiliyor.
Çözülme, eski nükleer denemelerle bağlantılı radyoaktif maddeleri, cıvayı ve arseniği de açığa çıkarma riski taşıyor; bunlar toprak ve su kirliliğine, halk sağlığı tehditlerine yol açabilir. Süreçte atmosfere karışan metan küresel ısınmayı hızlandırabilir; Yamal Yarımadası'nda yer altı basıncı ve gazın ani salınımıyla büyük kraterler oluştuğu gözlemlendi. Araştırmacılar fosil yakıt emisyonlarının acilen azaltılması ve dirençli bölgelerin korunması gerektiğini vurguluyor.




